با شروع پاییز، کاهش رطوبت هوا و استفاده از وسایل گرمایشی می‌تواند باعث خشکی، کشیدگی و خارش پوست شود. این تغییرات برای افرادی که پوست حساس دارند یا به اگزما مبتلا هستند، گاهی آزاردهنده‌تر است.

 اما آیا هر نوع خشکی و خارش پوست نشانه اگزماست؟ چه عواملی باعث تشدید این مشکلات می‌شوند و چگونه می‌توان از پوست در روزهای سرد سال مراقبت کرد؟

در این مقاله از هلثیا فارمسی، با تفاوت خشکی پوست و اگزما، علت تشدید علائم در پاییز، روش‌های مراقبت روزانه و ویژگی‌های محصولات مناسب پوست خشک و حساس آشنا می‌شوید.

اگزما چیست و چرا در پاییز تشدید می‌شود؟

اگزما (Eczema) اصطلاحی برای گروهی از بیماری‌های التهابی پوست است که می‌توانند با خارش، قرمزی، خشکی، پوسته‌ریزی و گاهی ترک‌خوردگی همراه باشند. درماتیت آتوپیک (Atopic Dermatitis) یکی از شایع‌ترین انواع اگزماست که معمولاً دوره‌هایی از تشدید و بهبود علائم دارد.

در پوست سالم، سد دفاعی پوست به حفظ رطوبت و جلوگیری از ورود محرک‌ها کمک می‌کند. در افراد مبتلا به درماتیت آتوپیک، این سد ممکن است عملکرد ضعیف‌تری داشته باشد؛ در نتیجه، پوست آب بیشتری از دست می‌دهد و نسبت به برخی مواد و شرایط محیطی حساس‌تر می‌شود.

پاییز به‌تنهایی علت ایجاد همه انواع اگزما نیست، اما کاهش رطوبت هوا، هوای سرد، استفاده از وسایل گرمایشی، دوش آب داغ، شوینده‌های قوی و تماس با لباس‌های زبر می‌توانند در برخی افراد علائم را تشدید کنند. محرک‌ها در همه افراد یکسان نیستند.

تفاوت خشکی پوست و اگزما چیست؟ 

خشکی پوست معمولاً زمانی رخ می‌دهد که پوست آب و چربی محافظ خود را بیش از حد از دست بدهد. در مقابل، اگزما یک وضعیت التهابی است که می‌تواند علاوه بر خشکی، با خارش قابل‌توجه، قرمزی و تغییرات ظاهری پوست همراه باشد.

این دو وضعیت کاملاً جدا از هم نیستند؛ خشکی یکی از علائم شایع اگزماست و گاهی تشخیص تفاوت آن‌ها فقط با معاینه امکان‌پذیر است.

علائم خشکی پوست و اگزما در پاییز

شناخت علائم به انتخاب مراقبت مناسب کمک می‌کند؛ با این حال، نشانه‌های بیماری‌های پوستی ممکن است با یکدیگر هم‌پوشانی داشته باشند.

خشکی و پوسته‌پوسته شدن

 پوست ممکن است زبر، کدر یا پوسته‌پوسته شود و پس از شست‌وشو احساس کشیدگی ایجاد کند. این وضعیت بیشتر در دست‌ها، ساق پاها، بازوها و صورت دیده می‌شود.

خارش مداوم

خارش یکی از نشانه‌های مهم اگزماست. خاراندن مکرر می‌تواند به پوست آسیب بزند، التهاب را بیشتر کند و احتمال ایجاد زخم و عفونت را افزایش دهد.

قرمزی و التهاب

در اگزما ممکن است نواحی‌ای از پوست قرمز، ملتهب یا حساس شوند. در پوست‌های تیره‌تر، التهاب همیشه به شکل قرمزی واضح دیده نمی‌شود و ممکن است به صورت تیرگی، تغییر رنگ یا برجستگی‌های پوستی ظاهر شود.

ترک‌خوردگی و زخم

خشکی شدید، به‌خصوص در دست‌ها و انگشتان، ممکن است به ایجاد ترک‌های دردناک منجر شود. در صورت ایجاد زخم باز، خونریزی یا درد قابل‌توجه، بهتر است وضعیت پوست ارزیابی پزشکی شود.

ضخیم شدن پوست

در برخی موارد اگزمای مزمن، خاراندن مداوم باعث ضخیم‌تر شدن پوست و برجسته‌تر شدن خطوط طبیعی آن می‌شود.

علت خشکی پوست و تشدید اگزما در پاییز چیست؟

کاهش رطوبت هوا

 هوای خشک می‌تواند از دست رفتن آب از سطح پوست را افزایش دهد. در صورت ضعیف بودن سد دفاعی پوست، این تغییرات ممکن است خشکی و خارش را تشدید کنند.

دوش آب داغ و طولانی

آب بسیار گرم و حمام طولانی می‌توانند چربی‌های محافظ پوست را کاهش دهند. بهتر است مدت حمام کوتاه و دمای آب ولرم باشد.

شوینده‌های نامناسب

صابون‌های قوی، مواد شوینده عطردار و بعضی محصولات حاوی ترکیبات تحریک‌کننده ممکن است پوست حساس را تحریک کنند. تماس مکرر دست‌ها با آب و مواد شوینده نیز از عوامل مهم خشکی و درماتیت دست است.

لباس‌های زبر و اصطکاک

پشم و پارچه‌های زبر ممکن است با پوست حساس تماس تحریک‌کننده داشته باشند. انتخاب لباس نرم و راحت، به‌خصوص در تماس مستقیم با پوست، می‌تواند به کاهش ناراحتی کمک کند.

عوامل فردی و حساسیت‌های تماسی

اگزما فقط به آب‌وهوا وابسته نیست. زمینه ژنتیکی، اختلال سد دفاعی پوست، عوامل ایمنی و تماس با برخی مواد محرک یا حساسیت‌زا نیز می‌توانند نقش داشته باشند. اگر یک محصول مشخص هر بار باعث تشدید علائم می‌شود، بهتر است مصرف آن را متوقف کنید و در صورت تداوم مشکل از پزشک کمک بگیرید.

چگونه از خشکی پوست و اگزما در پاییز مراقبت کنیم؟

برای مراقبت مؤثر، بهتر است به‌جای استفاده از محصولات متعدد، یک برنامه ساده و منظم داشته باشید. هدف اصلی، حفظ رطوبت پوست، کاهش تماس با محرک‌ها و کنترل التهاب در صورت وجود اگزماست.

مرطوب‌کننده مناسب انتخاب کنید

 استفاده منظم از مرطوب‌کننده یکی از پایه‌های اصلی مراقبت از پوست خشک و مبتلا به درماتیت آتوپیک است. مرطوب‌کننده‌ها به حفظ آب پوست و تقویت سد دفاعی آن کمک می‌کنند و می‌توانند خشکی و خارش ناشی از آن را کاهش دهند.

برای پوست خشک، کرم‌های غلیظ‌تر یا پمادها ممکن است از لوسیون‌های رقیق مؤثرتر باشند. برای پوست حساس یا مستعد اگزما، محصولات فاقد عطر انتخاب مناسب‌تری هستند. مرطوب‌کننده را پس از حمام، وقتی پوست هنوز کمی نم‌دار است، استفاده کنید و در طول روز در صورت نیاز تجدید کنید.

 « مرطوب کننده های پیشنهادی هلثیا برای پوست خشک  »

 کرم مرطوب کننده و التیام بخش سنسی پرو آتوپیا آردن مناسب پوست خشک و حساس

 مشاهده مشخصات و خرید محصول ←

کرم مرطوب کننده و تغذیه کننده پوست خشک و حساس آر اف 50 میل

 مشاهده مشخصات و خرید محصول ←

 کرم مرطوب کننده و آبرسان پوست خشک درماتیپیک 50 میلی لیتر

 مشاهده مشخصات و خرید محصول ←

اوره برای خشکی پوست چه تأثیری دارد؟

اوره (Urea) یکی از ترکیبات پرکاربرد در محصولات مراقبت از پوست خشک است که به حفظ رطوبت و بهبود نرمی پوست کمک می‌کند. این ماده به‌طور طبیعی نیز در لایه بیرونی پوست وجود دارد و بخشی از عوامل طبیعی حفظ رطوبت پوست محسوب می‌شود.

در غلظت‌های پایین‌تر، اوره عمدتاً به رطوبت‌رسانی کمک می‌کند. در غلظت‌های بالاتر، علاوه بر رطوبت‌رسانی، می‌تواند به نرم شدن پوست زبر و ضخیم و جدا شدن سلول‌های مرده سطح پوست کمک کند.

غلظت‌های حدود ۵ تا ۱۰ درصد معمولاً در محصولات مرطوب‌کننده پوست خشک استفاده می‌شوند. فرآورده‌های ۲۰ تا ۴۰ درصد بیشتر برای کاربردهای مشخص مانند پوست بسیار زبر یا پینه‌بسته طراحی شده‌اند و برای همه نواحی بدن مناسب نیستند.

محصولات حاوی اوره در هلثیا 

اگر پوست شما در فصل پاییز دچار خشکی، زبری یا احساس کشیدگی می‌شود، محصولات حاوی اوره می‌توانند یکی از گزینه‌های مراقبت از پوست باشند. هنگام انتخاب محصول، تنها به درصد اوره توجه نکنید؛ محل مصرف، سایر ترکیبات، دستور مصرف و وضعیت پوست نیز اهمیت دارند.

 « مرطوب کننده های حاوی اوسرین و اوره پیشنهادی هلثیا  »

کرم نرم کننده اوسرین اوره 5 درصد دلاویگا

 مشاهده مشخصات و خرید محصول ←

کرم نرم کننده اوسرین اوره 10 درصد دلاویگا

 مشاهده مشخصات و خرید محصول ←

کرم نرم کننده اوسرین و اوره ۵ درصد ثمین ۱۰۰ میلی لیتر

 مشاهده مشخصات و خرید محصول ←

کرم نرم کننده اوسرین و اوره ۱۰ درصد ثمین ۱۰۰ میلی لیتر 

 مشاهده مشخصات و خرید محصول ←

حمام کوتاه با آب ولرم داشته باشید

مدت حمام را حدود ۵ تا ۱۰ دقیقه نگه دارید، از آب ولرم استفاده کنید، شوینده ملایم و ترجیحاً فاقد عطر انتخاب کنید و از کیسه و لیف زبر و سایش شدید پوست پرهیز کنید. پس از حمام، پوست را به‌آرامی با حوله خشک کنید و بلافاصله مرطوب‌کننده بزنید.

از پوست دست‌ها محافظت کنید

 پس از شست‌وشوی دست‌ها از کرم مرطوب‌کننده استفاده کنید. هنگام کار با مواد شوینده دستکش مناسب بپوشید و از تماس طولانی‌مدت با آب و مواد شیمیایی خودداری کنید.

لباس و محیط خانه را مناسب کنید

لباس‌های نرم و راحت، شوینده لباس فاقد عطر و رنگ و پرهیز از پوشیدن پارچه‌های زبر در تماس مستقیم با پوست می‌توانند به کاهش تحریک کمک کنند. اگر هوای خانه به‌دلیل وسایل گرمایشی بسیار خشک می‌شود، کنترل رطوبت محیط نیز ممکن است مفید باشد.

آیا برای درمان اگزما به دارو نیاز داریم؟

مرطوب‌کننده به کنترل خشکی و حفظ سد دفاعی پوست کمک می‌کند، اما در همه موارد برای درمان التهاب فعال اگزما کافی نیست. بسته به نوع و شدت بیماری، پزشک ممکن است داروهای موضعی ضدالتهاب یا درمان‌های دیگری را تجویز کند. انتخاب دارو، قدرت آن، مدت مصرف و محل استفاده اهمیت زیادی دارد.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

در صورت خارش شدید یا اختلال خواب، التهاب مداوم، ترک‌های عمیق، زخم یا خونریزی، افزایش درد و گرمی پوست، تورم، ترشح یا دلمه زردرنگ، بهتر است ارزیابی پزشکی انجام شود. در صورت گسترش سریع ضایعات، تب، درد شدید یا بدتر شدن ناگهانی وضعیت پوست، ارزیابی فوری پزشکی اهمیت دارد.

سؤالات متداول درباره اگزما و خشکی پوست در پاییز

آیا خشکی پوست در پاییز طبیعی است؟

خشکی پوست در هوای سرد و کم‌رطوبت شایع است، اما شدت زیاد، خارش مداوم، التهاب یا ترک‌خوردگی ممکن است به مراقبت بیشتر یا بررسی پزشکی نیاز داشته باشد. 

آیا اگزما مسری است؟

اگزما به خودی خود بیماری مسری نیست و از طریق تماس معمولی با فرد مبتلا منتقل نمی‌شود. با این حال، ضایعات مشابه ممکن است علل دیگری داشته باشند و در موارد مشکوک تشخیص پزشک اهمیت دارد.

بهترین کرم برای خشکی پوست و اگزما چیست؟

 برای پوست خشک، کرم‌های غلیظ و فاقد عطر معمولاً گزینه مناسبی هستند. محصولات حاوی سرامید یا پترولاتوم نیز می‌توانند مفید باشند. بهترین محصول به وضعیت پوست و تحمل فردی بستگی دارد و برای اگزمای فعال ممکن است درمان دارویی نیز لازم باشد.

آیا می‌توان برای اگزما از مرطوب‌کننده استفاده کرد؟

بله. مرطوب‌کننده‌ها از اجزای اصلی مراقبت روزانه درماتیت آتوپیک هستند و به کاهش خشکی و خارش ناشی از آن کمک می‌کنند.

آیا اگزما در پاییز و زمستان بدتر می‌شود؟

در برخی افراد، هوای سرد و خشک باعث تشدید علائم می‌شود. با این حال، محرک‌ها در همه افراد یکسان نیستند.

آیا برای درمان اگزما باید رژیم غذایی خاصی داشت؟

همه افراد مبتلا به اگزما به رژیم غذایی محدودکننده نیاز ندارند. حذف خودسرانه مواد غذایی ممکن است باعث کمبودهای تغذیه‌ای شود؛ در صورت مشاهده ارتباط مشخص، با پزشک مشورت کنید.

جمع‌بندی 

 خشکی پوست و اگزما ممکن است در پاییز به‌دلیل تغییرات محیطی و تضعیف سد دفاعی پوست آزاردهنده‌تر شوند. استفاده منظم از مرطوب‌کننده مناسب، حمام کوتاه با آب ولرم، انتخاب شوینده ملایم و پرهیز از محرک‌ها، پایه‌های اصلی مراقبت روزانه هستند.

اگر پوست شما علاوه بر خشکی دچار خارش شدید، التهاب یا ترک‌خوردگی مداوم است، بهتر است احتمال اگزما یا سایر بیماری‌های پوستی بررسی شود. مراقبت پوستی مناسب می‌تواند به کنترل علائم کمک کند، اما در صورت وجود التهاب فعال، جایگزین درمان پزشکی نیست.

برای انتخاب محصولات مراقبت از پوست خشک و حساس، به ترکیبات، نوع پوست و تحمل فردی توجه کنید.

در هلثیا فارمسی می‌توانید محصولات مرتبط با رطوبت‌رسانی و مراقبت از پوست را بررسی کنید و گزینه مناسب خود را بر اساس نیازتان انتخاب کنید.